Ulica Kościeliska leżąca wzdłuż potoku Cicha Woda jest najstarszą ulicą w Zakopanem. Przy tej ulicy powstawały pierwsze sklepy, targowiska i karczmy. Znajduje się tam też, przy skrzyżowaniu z ulicą Kasprusie, najstarszy drewniany kościół w Zakopanem, zwany Starym Kościołem. Znajduje się tam też kapliczka Gąsieniców i Stary Cmentarz noszący też nazwę Cmentarza Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku. Całość tworzy zespół obiektów sakralnych znajdujących się na małopolskim Szlaku Architektury Drewnianej. Na cmentarzu znajduje się też murowana kaplica Reginy i Pawła Gąsieniców obecnie pod wezwaniem św. A. Świerada i św. Benedykta, jest to najstarsza budowla sakralna w Zakopanem i pochodzi z roku 1810.

Stary Kościół - Matki Bożej Częstochowskiej w Zakopanem

Budowa została sfinansowana przez właścicielkę dóbr ziemskich w Zakopanem – Klementynę ze Sławińskich Homolacsowa dla upamiętnienia tego faktu kościół jest pod wezwaniem św. Klemensa. Wykonana w 1847 roku przez cieśli Sebastiana Gąsienicy – Sobczaka. Z inicjatywy ks. Józefa Stolarczyka, w 1851 – 52, kościół został rozbudowany oraz dobudowano dodatkową wieżę.

Całość wykonana z drewna modrzewiowego z dachem pokrytym gontem i wieżyczkami zwieńczonymi w sygnaturki. Na ołtarzu głównym znajduje się kopia obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej, która jest też patronką świątyni. Wnętrze zdobią również ludowe świątki oraz malowidła. Droga Krzyżowa malowana na szkle wykonana przez Ewelinę Pęksową.

Cmentarz Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku

Cmentarz na Pęksowym Brzyzku został założony w 1848 roku, całość otoczona jest kamiennym murem. Nazwa cmentarza pochodzi od jego fundatora Jana Pęksy, natomiast brzyzek oznacza w gwarze góralskiej urwisko nad potokiem. Od lat dwudziestych XX wieku chowano tu tylko osoby zasłużone dla Zakopanego, Tatr i Podhala.

Na Pęksowym Brzyzku znajduje się około 500 grobów. Większość nagrobków to niepowtarzalne dzieła sztuki, wykonane w drewnie lub metalu, rzeźbione motywami podhalańskimi, malowanymi na szkle. Wiele z nich pochodzi z pracowni Władysława Hasiora.

Swoje groby na cmentarzu mają ludzie, którzy tworzyli rzeczywistość miasta i jego legendę. Leżą tutaj min.

• Tytus Chałubiński,
• Stanisław Witkiewicz,
• Kornel Makuszyński,
• Kazimierz Przerwa – Tetmajer,
• Władysław Hasior,
• Sabała,
• Helena i Stanisław Marusarz,
• Bronisław Czech,
• miejsce pamięci przewodników tatrzańskich, ratowników górskich, sportowców i tych, którzy wpisali się na stałe w historię tego miasta.

Jest to miejsce szczególne w Zakopanem, nie tylko ze względu na jego historię, ale też ze względu na pamięć o ludziach, którzy kształtowali obecne Zakopane. Bez ich wkładu, nie byłoby dzisiejszych zabytków, które oglądają tysiące turystów każdego roku. To dzięki ich twórczości Zakopane ma ten niezapomniany klimat i atmosferę.

Ulica Kościeliska

Po zwiedzeniu cmentarza warto ruszyć dalej ulicą Kościeliską. Mieszczą się przy niej zabytkowe budynki i chaty góralskie. Można zatrzymać się i wypić kawę lub zjeść obiad w karczmie u Wnuka, gdzie od godz. 18:00 gra regionalna kapela góralska.