Pierwsze skojarzenie jakie wywołuje miasto Zakopane to góry i narty. Choć Zakopane kojarzy się przede wszystkim z zimowym wypoczynkiem i turystyką górską, nie są to jedyne atuty tego miejsca. W XIX wieku Zakopane było miejscem, które skupiało kulturalną i towarzyską śmietankę z całego kraju. Malarze, pisarze i kompozytorzy licznie osiedlali się na podhalu odzwierciedlając często uroki tego miejsca w swej twórczości. Zakopane określane było wówczas „kulturalną stalicą” Polski. Pozostałością po tamtym okresie są liczne muzea i galerie, które często poświęcone są artystom tworzącym na terenie podhala.

Muzeum Tatrzańskie

W Zakopanem znajduje się m.in. założone w 1888 roku Muzeum Tatrzańskie im. Tytusa Chałubińskiego, które jest jednocześnie najstarszym regionalnym muzeum w Polsce. W muzeum zobaczyć można kolekcje sztuki ludowej, strojów regionalnych, flory i fauny Tatr. Obejrzeć można tu również kolekcję wypchanych zwierząt, gdzie niektóre eksponaty maja ponad sto lat. Kolejnym ciekawym miejscem w Zakopanem jest Muzeum Stylu Zakopiańskiego, które mieści się w willi „Koliba” przy ul. Kościeliska 18.

Sam budynek muzeum czyli willa „Koliba” to jedno z pierwszych dzieł „stylu zakopiańskiego”, który później zdominował architekturę tamtego regionu. Ekspozycja muzeum poświęcona jest historii stylu zakopiańskiego oraz jego twórcy Stanisławowi Witkiewiczowi. W muzeum oprócz licznych pamiątek takich jak zegary, kotary i krzesła i stoły, obejrzeć można kolekcję portretów namalowanych przez Witkacego.

Muzeum Karola Szymanowskiego

Mieszczące się w Wilii „Atma” przy ulicy Kasprusie 19 Muzeum Karola Szymanowskiego. Kompozytor spędził tam ostatnie lata życia. Muzeum jest zbiorem licznych osobistych pamiątek po Szymanowskim, książek, obrazów, portetów. Obejrzeć można również gabinet, w którym tworzył oraz pianino, na którym grał. Główną treścią wystawy jest informacja o samym artyście, jego twórczości, miejscu w polskiej kulturze i związkach z podhalem. W willi znajduje się też gablota, w której znajdują się liczne odznaczenia i ordery nadane Karolowi Szymanowskiemu.

W budynku muzeum znajduje się również siedziba Ogólnopolskiego Towarzystwa Muzycznego im. Karola Szymanowskiego, które często organizuje w tym miejscu koncerty muzyki kameralnej i festiwale muzyczne. Zaś zwiedzając Muzeum Władysława Hasiora przy ul Jagiellońskiej poczujemy się jakbyśmy odbyli podróż w świat fantastyki. Ekscentryczne działa artysty do tworzenia, których wykorzystywał gazety, stare zegary i zabawki dziecięce, uważane są za jedne z zakopiańskich skarbów.

Muzeum Kornela Makuszyńskiego

Muzeum Kornela Makuszyńskiego znajduje się w kamiennicy „Opolanka” przy ulicy Tetmajera 15, zaś jego ekspozycja obejmuje pamiątki, fotografie, dokumenty i archiwum Kornela Makuszyńskiego. Ponadto w muzeum obejrzeć można dzieła znanych polskich artystów: Stanisława Wyspiańskiego, Władysława Skoczylasa i Zofii Stryjeńskiej. W Zakopanem można się wzbogacić intelektualnie nie tylko zwiedzając muzea, ale można też wybrać się do galerii.

Muzeum Jana Kasprowicza

Warto też odwiedzić muzeum Jana Kasprowicza, które znajduje się w Zakopanem przy ul. Harenda 12 w Willi Harenda. W roku 1923 pisarz kupił w Zakopanem dom od pewnej angielskiej malarki, gdzie żył, mieszkał i tworzył przez ostatnie trzy lata swojego życia. To właśnie w Zakopanem powstały ostatnie utwory poety, tam również pisarz zmarł.

W muzeum można zobaczyć liczne pamiątki po pisarzu, od przedmiotów codziennego użytku, po książki i obrazy, którymi się otaczał. Wystrój wnętrza pozostał praktycznie nienaruszony od czasów których mieszkał tu pisarz. Mamy możliwość obejrzenia licznych dzieł sztuki, które są zazwyczaj autorstwa przyjaciół poety i jego żony, liczne sprzęty codziennego użytku oraz meble.

Miejska Galeria Sztuki im Władysława Zamoyskiego prezentuje współczesną plastykę polską, organizuje pokazy filmów o sztuce, wieczory poezji i koncerty kameralne. Zaś galeria Sztuki Włodzimierza i Jerzego Kulczyckich prezentuje bezcenną kolekcję orientalnych kobierców i tkanin pochodzących z różnych krajów Azji; Kaukazu, Iranu, Turkiestanu i Afganistanu.

Ekspozycje zakopiańskich muzeów prezentują złożony charakter podhala, jako ośrodka turystycznego, oraz regionu o charakterystycznej kulturze, folklorze i architekturze. Liczne muzea i galerie są przykładem rozwoju kulturalnego tego regionu.