Zakopane atrakcje - co warto zobaczyć

Poza licznymi atrakcjami górskimi w Zakopanem znajdują się muzea przedstawiające polskie legendarne postaci. Jednym z takich muzeów jest Zakopiańskie Muzeum Kornela Makuszyńskiego. Znany przede wszystkim jako polski prozaik, poeta, felietonista, krytyk teatralny i publicysta oraz autor takich książek jak „Awantura o Basię” i „Szatan z siódmej klasy”. Muzeum prezentuje nam mieszkanie państwa Makuszyńskich. Zawiera wiele cennych i prywatnych dzieł sztuki i pamiątek. Możemy zobaczyć księgozbiór pisarza, rękopisy autora, zbiór listów od wybitnych literatów, malarzy, muzyków czy ludzi teatru i polityków. Ponadto całość uzupełniona jest wycinkami prasowymi i fotografiami.

Kornel Makuszyński urodził się w 1884 roku w Stryju, natomiast zmarł w 1953 roku w Zakopanem. Jako młodzieńczy awanturnik i buntownik uczęszczał do gimnazjum we Lwowie. Swoją przygodę z poezją rozpoczął w wieku 14 lat na Kleparowie, gdzie wynajmował kwaterę. Jego pierwszym recenzentem był Leopold Staff, polski poeta, tłumacz i eseista. Pierwsze wiersze Kornela Makuszyńskiego zostały opublikowane w dzienniku Słowo Polskie. Miał wtedy dopiero 16 lat.

Po ukończeniu Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Lwowskiego, rozpoczął studia literatury francuskiej w Paryżu. W 1915 roku autor został ewakuowany do Rosji, gdzie zatrzymał się w Kijowie. Tam został prezesem Związku Literatów i Dziennikarzy Polskich oraz kierownikiem Teatru Polskiego.

Po zakończeniu wojny, w 1918 roku wrócił do Polski, osiedlając się w Warszawie, gdzie rozwijał swoją karierę poety i autora książek. Za twórczość został uhonorowany członkowstwem Polskiej Akademii Literatury, ponadto dostał państwową nagrodę literacką, nagrodę PAL oraz obywatelstwo honorowe miasta Zakopane.
Został pochowany na Cmentarzu Zasłużonych w Zakopanem.

Twórczość Kornela Makuszyńskiego zawiera się w takich dziełach jak: „W kalejdoskopie; Awantury Arabskie; Rzeczy wesołe; Panna z mokrą głową; Przyjaciel wesołego diabła; O dwóch takich, co ukradli księżyc; Szaleństwo Panny Ewy” i wiele, wiele innych bogatych powieści i wierszy, które do dziś zachowane są w indeksach polskich szkół.

Dorobek Kornela Makuszyńskiego jest tak wielki i bogaty w mądrości przekazywane latami, iż wiele jego dzieł znalazło odzwierciedlenie w filmach.

„Właściwie idzie o drobiazg i zrozumienie, że byle idiota potrafi żyć, mając pieniądze, a sztuką wspaniałą i bohaterską jest żywot bez pieniędzy”.

Kornel Makuszyński

Wybitne postaci mieszkające niegdyś w Zakopanem i jego okolicach stały się kultowymi i legendarnymi obywatelami związanymi z tą miejscowością. Dziś poza zwiedzaniem krajobrazu gór i atrakcji turystycznych, wyjeżdżamy do Zakopanego by poznać bliżej popularne i zaszczytne osoby. Jedną z najbardziej sławetnych osób zamieszkujących Zakopane był Jan Krzeptowski Sabała. Do dnia dzisiejszego na Podhalu znajduje się chata Sabały, w której urodził się słynny muzykant, gawędziarz i myśliwy. Ponadto Krzeptowski był prawdziwym podhalańskim góralem i przewodnikiem tatrzańskim. Prawdziwe nazwisko Krzeptowskiego brzmi Gąsienica. Dlaczego Sabała je zmienił, tego nie wiadomo.

Urodził się w 1809 roku w Kościelisku, natomiast zmarł w 1894 roku w Zakopanem. Jako symbol góralszczyzny, przez większość życia zajmował się gawędziarstwem i muzykowaniem, co nie było związanego z jego wcześniejszym trybem życia, kłusowaniem i zbójnictwem.

Towarzyszył również Witkiewiczowi w górskich wyprawach. Witkiewicz nazywał Krzeptowskiego „Homerem Tatr”, co niebywale oddawało charakter właściciela mienia. Zabawiał przydrożnych śpiewem, muzyką i opowieściami. Melodie grane przez Sabałę nazywane Sabałowymi nutami grane są do dziś przez ludowe kapele góralskie. Natomiast gawędy góralskie autorstwa samego Sabały, lub tylko jego powtórzeń zostały opisane przez takich pisarzy jak Witkiewicz (przyjaciel Sabały), Sienkiewicz i Brzega. Sam Sabała stał się postacią w polskiej literaturze.

Obchodzona w 2009 roku 200 rocznica urodzin Sabały uczczona została imprezą w Zakopanem o nazwie „Sabałowy cas”. W jego intencji została odprawiona msza oraz wystrzelono salwy w hołdzie Krzeptowskiemu.

Jeżeli chcecie poznać bliżej postać Sabały proponuję przeczytać Sabałową bajkę - Henryka Sienkiewicza, Na przełęczy - Stanisława Witkiewicza, Legendę Tatr - Przerwy- Tetmajera, Przez co Sabała omijał jarmark w Kieżmarku - Władysława Orkan oraz Bajki według opowiadań Jana Sabały Krzeptowskiego z Kościeliska - Bronisława Dembowskiego i Sabała- portret, życiorys, bajki, powiastki, piosnki, melodie- Andrzeja Stopki Nazimka.

Pamięć o Sabale nigdy nie zaginie. Jest on od zawsze uwielbianą i podziwianą postacią. Jego radosne życie spowodowało, iż wiele osób zmieniło swój kierunek w życiu. Odsłonięty w 1903 roku w centrum Zakopanego pomnik przypomina wszystkim o radości i krótkości życia, o tym by brać jak najwięcej z życia i dzielić się tym z innymi.

A wszystkim, którzy ciekawostek o Sabale nie znają podpowiem, iż pomimo nie umiał pisać, a jedynie składał podpis, to był niebywale odważnym myśliwym, który w swej odwadze i męstwie zabił aż 13 niedźwiedzi

… „a że pił to nie jego wina, tak go Pan Bóg stworzył”.

Jan Krzeptowski Sabała

Piękno tatrzańskich krajobrazów zawiera się nie tylko w górach, szlakach turystycznych i szczytach, ale również w dolinach. Obszar otoczony ze wszystkich stron wzniesieniami może być wspaniałym miejscem eskapad. Turyście chętnie zwiedzają doliny ze względu na ich niepowtarzalną budowę oraz widoki.

Do jednej z częściej odwiedzanych dolin Tatr Wysokich należy U-kształtna Dolina Roztoki. Posiadająca długość około 4,5 km oraz powierzchnię 7 km2 stanowi odgałęzienie Doliny Białki i przedłużenie Doliny Pięciu Stawów.

Rozciągnięta pomiędzy dwoma najpiękniejszymi wodospadami w Polsce - Wodogrzmotem Mickiewicza oraz Siklawą tworzy niespotykany krajobraz. Wejście do Doliny Roztoki otwiera wodospad Wodogrzmoty Mickiewicza, natomiast zamykam wodospad Siklawa będąca najwyższym wodospadem w Polsce. Od Doliny Roztoki odchodzą dwa rozgałęzienia, są to tatrzańskie doliny wiszące - Świstówka Roztocka i Buczynowa Dolinka.

Fauna i flora występująca w Tatrach wysokich jest różnorodna i bardzo bogata. W Dolinie Roztoki tworzy poziomy np.: do wysokości 1370 m n.p.m. występują lasy świerkowe, przechodzące w bory limbowe z modrzewiami. Dno doliny pokryte jest kosodrzewiną oraz jarzębiną. Wiek drzew waha się od 300 do 400 lat. Występujące na tym terenie zwierzęta zaliczane są do gatunków chronionych, m.in. znajdujące się w rezerwacie przyrody jelenie, kozice oraz niedźwiedzie.

Dojście do doliny tworzą dwa szlaki: zielony i czarny. Szlak zielony to szeroka droga ciągnąca się od Końskiego Żlebu. Czas przejścia to około 1,5 godziny marszu. Ze względu na niebezpieczeństwo w okresie zimy odcinek Świstowa Czuba - Niżna Kopa- bacówka Wanta jest zamknięty. Czarny szlak prowadzi od rozgałęzienia za Niżą Kopą na lewo. Jest to trudny szlak, dlatego nie jest polecany turystom ze słabą kondycją fizyczną. Czas przejścia to 40 minut, do schroniska.

Zwiedzając Dolinę Roztoki istnieje możliwość zatrzymania się i zakwaterowania w Schronisku Roztoka, położonym na 1031 m n.p.m. Schronisko znajduje się w pobliżu wodospadu Wodogrzmoty Mickiewicza. Wbrew pozorom położone w Dolinie Białki stanowi świetny punkt wypadowy na Rysy, Morskie Oko, Dolinę Roztoki, Dolinę Pięciu Stawów czy na Przełęcz pod Chłopkiem.

Schronisko nosi nazwę wybitnego poety i geografa - Wincentego Pola. Od roku 1974 schroniskiem zajmuje się ratownik Tatrzańskiego Okręgu Pomocniczo Ratowniczego, Pan Marek Pawłowski. Zarządzaniem schroniska zajmuje się Polskie Towarzystwo Turystyczno-krajoznawcze. Schronisko dysponuje 68 miejscami noclegowymi w pokojach 2, 3, 4 i 6 osobowych. Dodatkowo posiada jadłodajnię, bufet, kuchnię i świetlicę. W kuchni istnieje możliwość przygotowania sobie posiłku. Ceny za pokój wahają się od 20 do 30 zł/ osobę.

Do schroniska prowadzą szlaki: zielony, łączący schronisko z wodospadem Wodogrzmoty Mickiewicza. Czas przejścia to 25 minut w obie strony; zielony II, będący przedłużeniem zielonego szlaku ze schroniska do Doliny Roztoki, dalej do Doliny Pięciu Stawów. Czas przejścia wynosi około 2 godziny; czerwony szlak turystyczny prowadzący z Toporowej Cyrhli przez Psią Trawkę nad Morskie Oko. Czas przejścia to 1,30 godziny; szlak turystyczny czerwony II biegnący szosą od parkingu na Palenicy Białczyńskiej. Czas przejścia to około 50 minut.