Zakopane atrakcje - co warto zobaczyć

Dolina Suchej Wody jest jedną z wielu dolin walnych, znajdująca się po północnej stronie grani głównej. Przez dolinę przebiega granica pomiędzy Tatrami Wysokimi a Tatrami Zachodnimi. Powierzchnia doliny stanowi niecałe 21 km2, przy długości około 13 km. Dolina Suchej Wody rozgałęzia się na Dolinę Gąsienicową oraz Dolinę Pańszczycę.

Dolina jest pozostałością epoki polodowcowej, dlatego zbudowana jest przede wszystkim ze skał plutonicznych - granitoidów oraz ze skał osadowych. Bogate rzeźby polodowcowe, moreny, kotły oraz niecki jezior porośnięte lasami świerkowymi tworzą niezwykły krajobraz. Przepływający potok Suchej Wody jest najczęstszym miejscem odwiedzanym przez turystów.

U dołu doliny znajdują się dwa niewielkie jeziora. Są to Toporowy Staw Wyżni i Niżni. Toporowy Staw Wyżni znajduje się na wysokości 1 120 m n.p.m. Posiada powierzchnię około 0,03 ha oraz głębokość 1,1 metra i niestety należy do zanikającego jeziora. Natomiast Toporowy Staw Niżni znajduje się na wysokości 1 089 m n.p.m. i również należy do zanikającego jeziora. Jego powierzchnia wynosi 0,617 ha, natomiast głębokość 5,9 metra.

Liczne granie oraz szczyty otaczają Dolinę Suchej Wody. Od wschodu są to grań Koszystej i Kopy Sołtysie, od południa odcinek bocznej grani od przełęczy Krzyżne, poprzez szczyty Granatów, Kozik Wierchów oraz grani głównej do Kasprowego Wierchu, od zachodu boczna grań Kasprowego Wierchu po Wielki Kopieniec.

Od wschodu i południa sąsiednimi dolinami są Dolina Białki oraz Dolina Cicha, położona na terytorium Słowacji. Od zachodu Dolina Suchej Wody sąsiaduje z Doliną Bystrą i Doliną Olczyską.

W Dolinie Suchej Wody możemy pozostać dłużej niż jeden dzień. Gwarantuje nam to wybudowane w 1925 roku, istniejące do dziś schronisko Murowaniec. Bardzo popularne wśród turystów zaprasza w swoje progi przez cały rok.

Schronisko Murowaniec znajduje się na wysokości 1 500 m n.p.m. i należy do związku schronisk Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego (PTTK). Dysponuje 116 miejscami noclegowymi w pokojach od 2 do 12 osobowych. Dodatkowo posiada restauracje, bufet, sale z TV, automat telefoniczny, prysznice, ciepłą wodę. Należy do nowoczesnego schroniska, bowiem za zakwaterowanie możemy zapłacić nawet kartą kredytową.

Dotrzeć do schroniska Murowaniec możemy jedynie pieszo. Droga dojazdowa na Halę Gąsienicową jest zamknięta dla wszystkich pojazdów. Dojście do schroniska obejmują szlaki:

• niebieski - z Kuźnic przez Boczań,
• żółty - z Kuźnic przez Dolinę Jaworzynki (1,5 godziny marszu),
• żółty - z Kasprowego Wierchu (około 45 minut),
• czarny szlak z Brzezin (niecałe 2 godziny).

Od schroniska prowadzi duży węzeł szlaków turystycznych.

Mapę udostępnia serwis Sygnatura

Szlak niebieski prowadzi z Kuźnic przez Boczań do Murowańca, stąd dalej nad Czarny Staw Gąsienicowy i na Zawrat.

Zielony szlak do Wierchporońca przez Rówień Waksmundzką, Gęsią Szyję i Rusinową Polanę. W drugą stronę prowadzi na przełęcz Liliowe.

Czarnym a następnie czerwonym dojdziemy na Świnicą przełęcz i dalej na Świnicę (2 301 m n.p.m.). Dalej prowadzi najtrudniejszy tatrzański szlak - Orla Perć, leżący w Tatrach Wysokich. Od czasu otwarcia szlaku w 1906 roku zginęło na nim ponad 100 turystów.

Do pozostałych zabudowań w Dolinie Suchej Wody należą baza szkoleniowa taterników „Betlejemka”, leśniczówka Tatrzańskiego Parku Narodowego „Księżówka”, meteorologiczna stacja pomiarowa PAN, budynek strażników TPN „Gawra” oraz parę szałasów pasterskich.

Zachęcam wszystkich tatromaniaków, którzy jeszcze nie zwiedzili tej pięknej niecki góralskiej do jak najszybszego jej odwiedzenia. Niezależnie od pory roku dolina odsłania przepiękne widoki, a dzięki możliwości zakwaterowania Dolina Suchej Wody możemy zwiedzić ją dokładnie wzdłuż i wszerz.

Być w Zakopanem i nie zwiedzić Gubałówki z Butorowym Wierchem to tak jak wyjechać do Paryża i nie zobaczyć Wieży Eiffla. Co takiego ciągnie w te strony tak wielu turystów?  Niezapomniana wycieczka krajobrazowa czy widok na wspaniałą panoramę Tatr? Uważam, że obie te rzeczy.

Na pogórzu Spisko - Gubałowskim znajduje się szczyt Gubałówka. Położona na terenie Zakopanego na wysokości 1126 m n.p.m. Od strony zachodniej sąsiaduje z Butorowym Wierchem, do którego prowadzi spacerowy Szlak Papieski. Butorowy (Butorowski) Wierch położony w paśmie Gubałówki jest drugim co do wysokości wzniesieniem- 1160 m n.p.m. Podczas wjazdu kolejką krzesełkową na Butorowy można podziwiać niezwykłe widoki Tatr polskich oraz słowackich.

Podczas słonecznego, bezchmurnego dnia spacerując Gubałówką w stronę Butorowego Wierchu mamy możliwość napojenia oczu widokiem Beskidu Wysokiego oraz Gorców. Z Gubałówki rozciąga się też wspaniały widok na całe Zakopane i panoramę Tatr. Dla tego jednego widoku warto się tam znaleźć.

Na wyjście w góry oraz wejście na Gubałówkę i Butorowy Wierch powinniśmy przeznaczyć cały dzień. Na szczycie Gubałówki znajdują się liczne karczmy, bary i restauracja, warto poświecić im chwilkę. Co więcej, będąc na szczycie Gubałówki warta zobaczenia jest rzeźba Polonia Restituta (1937 rok) wraz z żelaznym krzyżem.

Istnieją dwie możliwości. Możemy wjechać kolejką linową lub wejść pieszo.  Najłatwiej i najprościej jest wjechać kolejką, na którą udajemy się wprost z Krupówek - z dolnej stacji na wysokości 823 m n.p.m. Od czasu modernizacji wjazd na górę trwa około 5 min, niestety w sezonie letnim problemem jest kolejka po bilety. Czasem warto zdecydować się na pieszą wycieczkę wybierając jeden z kilku szlaków turystycznych. Na górze już, jedną z najbardziej popularnych tras widokowych jest spacer w kierunku Butorowego Wierchu.

Krajobraz jaki czeka na nas podczas przechadzki jest niebywały. Od strony północnej- panorama Tatr, od strony południowej - Beskidy oraz Gorców a od strony południowo-wschodniej Pieniny. Ponadto widzimy podhalańskie wioski  i kotlinę zakopiańską. Inne najczęściej proponowane szlaki turystyczne to przez Gładkie lub Wałową Górę. Czasami jednak warto się poświęcić i samodzielnie zdobyć szczyty. Widoki i satysfakcja gwarantowana.

Z samego szczytu wiedzie kilka szlaków turystycznych. Większość z nich prowadzi do wiosek góralskich tj. Chochołów, Zęb, Nowy Bystry czy Poronina i Kościelisko. Jednak najbardziej popularna ścieżką jest szlak turystyczny na Butorowy Wierch. W momencie, kiedy wybraliśmy kolejkę linową półgodzinny spacer z Gubałówki na Butorowy Wierch jest wspaniałym relaksem.

Na szczycie Butorowego Wierchu czeka na nas na wysokości 1158 m n.p.m. stacja kolei linowej - PKL.  Kolejka przewozi około 880 osób na godzinę, czas jazdy to 18 minut, długość 1619 metrów. Po zjeździe kolejką możemy udać się pieszo do miasta bądź wsiąść busa kursującego na Krzeptówkach. Inny rozwiązaniem jest wjazd na Butorowy Wierch i przejście na Gubałówkę.

Jeżeli planujecie wypad w góry do Zakopanego nie zapominajcie o Gubałówce i Butorowym Wierchu. Niezależnie od pogody i pory roku są to miejsca warte odwiedzenia. A krajobraz jaki zobaczycie zostanie w pamięci do końca życia. Czasami nie warto wyjeżdżać za granice by odkryć uroki pięknego krajobrazu.

Karol Szymanowski uznawany jest obok Fryderyka Chopina za najwybitniejszego polskiego kompozytora. Żył w latach 1882-1937, pochodził z polskiej rodziny mieszkającej na Ukrainie. Kompozytor, pianista, poeta, pisarz i krytyk muzyczny. Tworzył w okresie Młodej Polski i uznawany jest za jednego z głównych przedstawicieli tej epoki. Kompozytor zainteresowania i zdolności muzyczne rozwijał od najmłodszych lat. Podczas pobytu w Berlinie poznał Ryszarda Straussa i zainspirowany jego muzyką napisał swe pierwsze symfonie.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości rodzina Szymanowskich sprowadziła się do Warszawy gdzie kompozytor odniósł pierwsze sukcesy artystyczne i został rektorem Warszawskiego Konserwatorium Muzycznego. W pierwszej fazie twórczości Szymanowski wzorował się na Straussie i muzyce epoki romantyzmu, w późniejszych latach twórczości uległ wpływowi impresjonizmu stając się jednym z jego głównych przedstawicieli.

Kompozytor napisał 79 utworów muzycznych, w tym 29 pieśni, 4 symfonie, 2 koncerty, 2 opery, 1 operetkę, 2 balety, 17 utworów na fortepian, 11 utworów muzyki kameralnej, 6 utworów chóralnych, oraz 5 utworów orkiestrowych . Kompozytor wypracował własny styl muzyczny, do utworów wprowadził motywy polskiego folkloru, głównie podhalańskiego i kurpiowskiego, na co wpływ miały jego częste pobyty w Zakopanem. Oprócz komponowania licznych utworów muzycznych Karol Szymanowski zajmował się również twórczością literacką pisząc wiersze i powieść. W latach trzydziestych otrzymał Złoty Wawrzyn Polskiej Akademii Literatury za twórczość literacką.

W roku 1930 Szymanowski na stałe zamieszkał w Zakopanem w wynajmowanej Willi „Atma” skąd kierował Akademią Muzyczną w Warszawie. Artysta zmarł na gruźlicę w 1937 roku w sanatorium w Lozannie gdzie przebywała na leczeniu. Pochowany został w Skrypcie Zasłużonych na Skałce w Krakowie. Serce kompozytora spłonęło w czasie powstania warszawskiego w Kaplicy Sióstr Sercanek w Kościele św. Krzyża.

W trzydziestą rocznicę śmierci kompozytora postanowiono utworzyć muzeum upamiętniającego życie i twórczość Szymanowskiego. Pomysł utworzenia muzeum wysunęła Krystyna Dąbrowska, siostrzenica i zarazem spadkobierczyni kompozytora. Środki finansowe potrzebne na utworzenie muzeum zebrał w latach 1972-74 Jerzy Waldorff.

Muzeum powstało w 1976 roku, a jego siedzibą obrano Willę „Atma” w Zakopanem, gdzie artysta tworzył i mieszkał przez ostatnie kilka lat swojego życia. Drewniany dom wybudowany jest w typowym zakopiańskim stylu i przez wiele lat pełnił funkcję pensjonatu. Właśnie w tym miejscu powstały także ostatnie utwory artysty m.in. „Pieśni Kurpiowskie” , „2 Koncert Skrzypcowy”, 4 Symfonia i 2 ostatnie mazurki. Przez kolejne lata po śmierci artysty willa pełniła funkcję budynku lokatorskiego, a w chwili utworzenia muzeum na podstawie zdjęć i opisów zrekonstruowano gabinet kompozytora, zaś pozostałym pomieszczeniom nadano klimat z dwudziestolecia międzywojennego.

W muzeum znajdują się pamiątki, przedmioty osobiste, oraz księgozbiór kompozytora. Główną treścią wystawy jest informacja o artyście, jego twórczości, miejscu w polskiej kulturze oraz związkach z podhalem. Można też obejrzeć gablotę, w której znajduje się ekspozycja odznaczeń przyznanych Karolowi Szymanowskiemu. Znajdują się w niej m.in. Krzyż Komandorski polonia restituta, gwiazda orderu polonia restituta, order legii honorowej (Francja), order korony włoskiej, złoty krzyż zasługi i inne.

W budynku udostępnione dla zwiedzających są cztery pomieszczenia. W pierwszym pokoju obejrzeć można wystawę fotografii dotyczących życia kompozytora od dzieciństwa po ostatnie lata jego życia. W następnej sali znajduje się fortepian, oraz zdjęcia jego znajomych i przyjaciół. Zobaczyć na nich można wiele znanych postaci, są wśród nich Iwaszkiewicz, Kasprowicz i Witkacy. Jednak najbardziej interesujące dla zwiedzających wydają się dwa ostatnie pomieszczenia, mianowicie jadalnia i gabinet. W jadalni zgromadzono osobiste przedmioty i pamiątki po kompozytorze. W oszklonych szafach można zobaczyć ubranie koncertowe kompozytora, karty do pasjansa, ołówek, jego książki, obrazy oraz nuty.

Natomiast w gabinecie stoi pianino, na którym grywał i komponował Karol Szymanowski. Od roku 1977 w willi znajduje się siedziba Ogólnopolskiego Towarzystwa Muzycznego im. Karola Szymanowskiego, które często w tym miejscu organizuje koncerty muzyki kameralnej i festiwale muzyczne. W 125 rocznicę urodzin kompozytora i 70 rocznicę śmierci rok 2007 został uznany rokiem Karola Szymanowskiego

Karol Szymanowski to najwybitniejszy polski kompozytor I połowy XX wieku, oraz uznany twórca europejski. Stał się jednym z najwybitniejszych przedstawicieli polskiego modernizmu. Kompozytor przez większość swojego życia związany był z Zakopanem gdzie często przyjeżdżał, a przez ostatnie sześć lat swojego życia mieszkał na stałe. Częste pobyty na podhalu mają swoje odzwierciedlenie w twórczości artysty. Artysta wprowadził do swych utworów motywy podhalańskiego folkloru nadając im własny, bardzo liryczny styl.

Muzeum biograficzne poświęcone Karolowi Szymanowskiemu w Zakopanem gromadzi liczne pamiątki po artyście, jego fotografie, rękopisy, książki, listy i portrety. Muzeum jest swoistym hołdem złożonym wielkiemu kompozytorowi, którego twórczość na stałe wpisała się w kanony polskiej kultury.