Zakopane atrakcje - co warto zobaczyć

Być w Zakopanem i nie zwiedzić Gubałówki z Butorowym Wierchem to tak jak wyjechać do Paryża i nie zobaczyć Wieży Eiffla. Co takiego ciągnie w te strony tak wielu turystów?  Niezapomniana wycieczka krajobrazowa czy widok na wspaniałą panoramę Tatr? Uważam, że obie te rzeczy.

Na pogórzu Spisko - Gubałowskim znajduje się szczyt Gubałówka. Położona na terenie Zakopanego na wysokości 1126 m n.p.m. Od strony zachodniej sąsiaduje z Butorowym Wierchem, do którego prowadzi spacerowy Szlak Papieski. Butorowy (Butorowski) Wierch położony w paśmie Gubałówki jest drugim co do wysokości wzniesieniem- 1160 m n.p.m. Podczas wjazdu kolejką krzesełkową na Butorowy można podziwiać niezwykłe widoki Tatr polskich oraz słowackich.

Podczas słonecznego, bezchmurnego dnia spacerując Gubałówką w stronę Butorowego Wierchu mamy możliwość napojenia oczu widokiem Beskidu Wysokiego oraz Gorców. Z Gubałówki rozciąga się też wspaniały widok na całe Zakopane i panoramę Tatr. Dla tego jednego widoku warto się tam znaleźć.

Na wyjście w góry oraz wejście na Gubałówkę i Butorowy Wierch powinniśmy przeznaczyć cały dzień. Na szczycie Gubałówki znajdują się liczne karczmy, bary i restauracja, warto poświecić im chwilkę. Co więcej, będąc na szczycie Gubałówki warta zobaczenia jest rzeźba Polonia Restituta (1937 rok) wraz z żelaznym krzyżem.

Istnieją dwie możliwości. Możemy wjechać kolejką linową lub wejść pieszo.  Najłatwiej i najprościej jest wjechać kolejką, na którą udajemy się wprost z Krupówek - z dolnej stacji na wysokości 823 m n.p.m. Od czasu modernizacji wjazd na górę trwa około 5 min, niestety w sezonie letnim problemem jest kolejka po bilety. Czasem warto zdecydować się na pieszą wycieczkę wybierając jeden z kilku szlaków turystycznych. Na górze już, jedną z najbardziej popularnych tras widokowych jest spacer w kierunku Butorowego Wierchu.

Krajobraz jaki czeka na nas podczas przechadzki jest niebywały. Od strony północnej- panorama Tatr, od strony południowej - Beskidy oraz Gorców a od strony południowo-wschodniej Pieniny. Ponadto widzimy podhalańskie wioski  i kotlinę zakopiańską. Inne najczęściej proponowane szlaki turystyczne to przez Gładkie lub Wałową Górę. Czasami jednak warto się poświęcić i samodzielnie zdobyć szczyty. Widoki i satysfakcja gwarantowana.

Z samego szczytu wiedzie kilka szlaków turystycznych. Większość z nich prowadzi do wiosek góralskich tj. Chochołów, Zęb, Nowy Bystry czy Poronina i Kościelisko. Jednak najbardziej popularna ścieżką jest szlak turystyczny na Butorowy Wierch. W momencie, kiedy wybraliśmy kolejkę linową półgodzinny spacer z Gubałówki na Butorowy Wierch jest wspaniałym relaksem.

Na szczycie Butorowego Wierchu czeka na nas na wysokości 1158 m n.p.m. stacja kolei linowej - PKL.  Kolejka przewozi około 880 osób na godzinę, czas jazdy to 18 minut, długość 1619 metrów. Po zjeździe kolejką możemy udać się pieszo do miasta bądź wsiąść busa kursującego na Krzeptówkach. Inny rozwiązaniem jest wjazd na Butorowy Wierch i przejście na Gubałówkę.

Jeżeli planujecie wypad w góry do Zakopanego nie zapominajcie o Gubałówce i Butorowym Wierchu. Niezależnie od pogody i pory roku są to miejsca warte odwiedzenia. A krajobraz jaki zobaczycie zostanie w pamięci do końca życia. Czasami nie warto wyjeżdżać za granice by odkryć uroki pięknego krajobrazu.

Karol Szymanowski uznawany jest obok Fryderyka Chopina za najwybitniejszego polskiego kompozytora. Żył w latach 1882-1937, pochodził z polskiej rodziny mieszkającej na Ukrainie. Kompozytor, pianista, poeta, pisarz i krytyk muzyczny. Tworzył w okresie Młodej Polski i uznawany jest za jednego z głównych przedstawicieli tej epoki. Kompozytor zainteresowania i zdolności muzyczne rozwijał od najmłodszych lat. Podczas pobytu w Berlinie poznał Ryszarda Straussa i zainspirowany jego muzyką napisał swe pierwsze symfonie.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości rodzina Szymanowskich sprowadziła się do Warszawy gdzie kompozytor odniósł pierwsze sukcesy artystyczne i został rektorem Warszawskiego Konserwatorium Muzycznego. W pierwszej fazie twórczości Szymanowski wzorował się na Straussie i muzyce epoki romantyzmu, w późniejszych latach twórczości uległ wpływowi impresjonizmu stając się jednym z jego głównych przedstawicieli.

Kompozytor napisał 79 utworów muzycznych, w tym 29 pieśni, 4 symfonie, 2 koncerty, 2 opery, 1 operetkę, 2 balety, 17 utworów na fortepian, 11 utworów muzyki kameralnej, 6 utworów chóralnych, oraz 5 utworów orkiestrowych . Kompozytor wypracował własny styl muzyczny, do utworów wprowadził motywy polskiego folkloru, głównie podhalańskiego i kurpiowskiego, na co wpływ miały jego częste pobyty w Zakopanem. Oprócz komponowania licznych utworów muzycznych Karol Szymanowski zajmował się również twórczością literacką pisząc wiersze i powieść. W latach trzydziestych otrzymał Złoty Wawrzyn Polskiej Akademii Literatury za twórczość literacką.

W roku 1930 Szymanowski na stałe zamieszkał w Zakopanem w wynajmowanej Willi „Atma” skąd kierował Akademią Muzyczną w Warszawie. Artysta zmarł na gruźlicę w 1937 roku w sanatorium w Lozannie gdzie przebywała na leczeniu. Pochowany został w Skrypcie Zasłużonych na Skałce w Krakowie. Serce kompozytora spłonęło w czasie powstania warszawskiego w Kaplicy Sióstr Sercanek w Kościele św. Krzyża.

W trzydziestą rocznicę śmierci kompozytora postanowiono utworzyć muzeum upamiętniającego życie i twórczość Szymanowskiego. Pomysł utworzenia muzeum wysunęła Krystyna Dąbrowska, siostrzenica i zarazem spadkobierczyni kompozytora. Środki finansowe potrzebne na utworzenie muzeum zebrał w latach 1972-74 Jerzy Waldorff.

Muzeum powstało w 1976 roku, a jego siedzibą obrano Willę „Atma” w Zakopanem, gdzie artysta tworzył i mieszkał przez ostatnie kilka lat swojego życia. Drewniany dom wybudowany jest w typowym zakopiańskim stylu i przez wiele lat pełnił funkcję pensjonatu. Właśnie w tym miejscu powstały także ostatnie utwory artysty m.in. „Pieśni Kurpiowskie” , „2 Koncert Skrzypcowy”, 4 Symfonia i 2 ostatnie mazurki. Przez kolejne lata po śmierci artysty willa pełniła funkcję budynku lokatorskiego, a w chwili utworzenia muzeum na podstawie zdjęć i opisów zrekonstruowano gabinet kompozytora, zaś pozostałym pomieszczeniom nadano klimat z dwudziestolecia międzywojennego.

W muzeum znajdują się pamiątki, przedmioty osobiste, oraz księgozbiór kompozytora. Główną treścią wystawy jest informacja o artyście, jego twórczości, miejscu w polskiej kulturze oraz związkach z podhalem. Można też obejrzeć gablotę, w której znajduje się ekspozycja odznaczeń przyznanych Karolowi Szymanowskiemu. Znajdują się w niej m.in. Krzyż Komandorski polonia restituta, gwiazda orderu polonia restituta, order legii honorowej (Francja), order korony włoskiej, złoty krzyż zasługi i inne.

W budynku udostępnione dla zwiedzających są cztery pomieszczenia. W pierwszym pokoju obejrzeć można wystawę fotografii dotyczących życia kompozytora od dzieciństwa po ostatnie lata jego życia. W następnej sali znajduje się fortepian, oraz zdjęcia jego znajomych i przyjaciół. Zobaczyć na nich można wiele znanych postaci, są wśród nich Iwaszkiewicz, Kasprowicz i Witkacy. Jednak najbardziej interesujące dla zwiedzających wydają się dwa ostatnie pomieszczenia, mianowicie jadalnia i gabinet. W jadalni zgromadzono osobiste przedmioty i pamiątki po kompozytorze. W oszklonych szafach można zobaczyć ubranie koncertowe kompozytora, karty do pasjansa, ołówek, jego książki, obrazy oraz nuty.

Natomiast w gabinecie stoi pianino, na którym grywał i komponował Karol Szymanowski. Od roku 1977 w willi znajduje się siedziba Ogólnopolskiego Towarzystwa Muzycznego im. Karola Szymanowskiego, które często w tym miejscu organizuje koncerty muzyki kameralnej i festiwale muzyczne. W 125 rocznicę urodzin kompozytora i 70 rocznicę śmierci rok 2007 został uznany rokiem Karola Szymanowskiego

Karol Szymanowski to najwybitniejszy polski kompozytor I połowy XX wieku, oraz uznany twórca europejski. Stał się jednym z najwybitniejszych przedstawicieli polskiego modernizmu. Kompozytor przez większość swojego życia związany był z Zakopanem gdzie często przyjeżdżał, a przez ostatnie sześć lat swojego życia mieszkał na stałe. Częste pobyty na podhalu mają swoje odzwierciedlenie w twórczości artysty. Artysta wprowadził do swych utworów motywy podhalańskiego folkloru nadając im własny, bardzo liryczny styl.

Muzeum biograficzne poświęcone Karolowi Szymanowskiemu w Zakopanem gromadzi liczne pamiątki po artyście, jego fotografie, rękopisy, książki, listy i portrety. Muzeum jest swoistym hołdem złożonym wielkiemu kompozytorowi, którego twórczość na stałe wpisała się w kanony polskiej kultury.

Przez wielu uważana za najpiękniejsze miejsce w Tatrach - Dolina Kościeliska. Położona u podnóża Tatr do ich głównego grzbietu, należy do doliny walnej. Osiągnęła długość 9 km przy obwodzie 27 km i powierzchni około 35 km2. Posiada liczne boczne odgałęzienia tj. Dolina Miętusia, Dolina Tomanowa i Dolina Pyszniańska, Żleb pod Wysranki, Wściekły Żleb, Iwanowska Dolinka i Dolina Smytnia.

Nazwa Doliny Kościeliska prawdopodobnie pochodzi od okolicznego kościółka znajdującego się w Starych Kościeliskach. Historia doliny sięga XV wieku i związana jest przede wszystkim z przemysłem hutniczym (wydobyciem srebra, miedzi i antymonu). Do dziś dzień na skałach jaskiń w Dolinie Kościeliskiej możemy odnaleźć znaki pozostawione przez poszukiwaczy skarbów. Swoją popularność Dolina Kościeliska zawdzięcza też występującym na jej terenie jaskiniom. Między innymi Jaskinia Mroźna, Smocza Jama, Jaskinia Mylna i Jaskinia Raptawicka.

Jaskinia Raptawicka

Jaskinia Raptawicka została udostępniona dla  wszystkich turystów, bez potrzeby prowadzącego przewodnika. Wewnątrz jaskini panuje bardzo niska temperatura. Główny wejściowy otwór posiada średnicę 3 metrów, dzięki czemu wejście do jaskini jest bardzo łatwe. Dalsze zejście do jaskini odbywa się 4 metrowym pionowym progiem po stalowej drabince do głównej komory. Na miejscu czeka na nas ogromna sala o wysokości do 15 metrów i rozmiarach 10 x 40 metrów. Od głównej sali rozchodzi się ciąg ślepych korytarzy. Dodatkowo jaskinia posiada korytarz prowadzący do mniejszej sali, a z niej natomiast do małej kapliczki.

Aby dostać się do Jaskini Raptawickiej musimy udać się czerwonym szlakiem turystycznym prowadzącym od Jaskini Mylnej potem szlaki rozdzielają się a my zmieniamy szlak na czerny. Czas przejścia to około 15 minut. Zejść możemy tą samą drogą lub przez Jaskinię Mylną.

Jaskinia Mroźna

Najczęściej zwiedzana jaskinia znajdującą się na terenie Doliny Kościeliskiej to Jaskinia Mroźna, położona w masywie Organów, 120 metrów ponad dnem doliny. Jaskinia uważana za jedną z mniejszych jaskiń Tatr posiada długość 560 metrów. Wewnątrz jaskini znajduje się niska temperatura osiągająca 6 stopni C. W środku jaskini znajdują się pojedyncze korytarze.  Wchodząc do jaskini napotykamy się na 8 metrowy sztuczny korytarz prowadzący nas do Cmentarzyska Nacieków, Zwaliska i poprzez Biały Chodnik prowadzi do Wielkiej Komory. Środek jaskini stanowi przecudowną atrakcję dla wszystkich turystów. Sabałowe Jeziorko, Zasłona, szata naciekowa to zarys tego co czeka nas w środku. Zwiedzanie jaskini zajmuje od 30 do 40 minut.

Dojście do jaskini wyznacza czarny szlak turystyczny prowadzący od polany Stare Kościeliska, wzdłuż Żlebu pod Wysrankami. Czas przejścia to około 30 minut.

Jaskinia Mylna

Jedną z ciekawszych jaskiń Tatr jest Jaskinia Mylna, znajdująca się na wysokości 1098 m n.p.m. w masywie Raptawickiej Turni, ponad Polaną Pisacką. W jaskini w ciągu roku występuje niska temperatura - w lecie +5 stopni C, natomiast zimą osiąga ujemną temperaturę. Łączna ilość korytarzy oscyluje w granicach 1080 metrów, z czego tylko 300 metrów udostępnione jest dla turystów.

Pierwszą cześć jaskini stanowi komora tzw. Obłazowa Jama. Znajdujące się w niej okna Pawlikowskiego dając możliwość zwiedzenia tej części jaskini bez potrzebnego światła. Z okna widać Bystrą i Błyszcz. Leżące dalej korytarze i komory prowadzą nas do Wielkiej Izby, zakończonej kominem prowadzącym na zewnątrz. Inne odgałęzienia prowadzą do komory Chóry oraz na Białą Ulicę. Jaskinia Mylna jest bardzo bogata pod względem atrakcji. Jaskinia nie posiada oświetlenia, warto więc zabrać latarkę i zwiedzać ją w towarzystwie innych osób.

Dojście (szlakiem czerwonym) do jaskini zajmuje około 15 minut, zwiedzanie około 30 min, natomiast zejście około 10 minut (trasa jednokierunkowa).

Smocza Jama

Idąc żółtym szlakiem turystycznym z Polany Pisanej przez Wąwóz Kraków, w czasie około 50 minut dojdziemy do Smoczej Jamy (szlak jest jednokierunkowy). Bardziej niż jaskinie, Smoczą Jamę możemy określić jako korytarz przebijający skałę na wylot. Smocza Jama znajduje się w dolnej części Wąwozu Kraków w Dolinie Kościeliskiej. Długość jamy to 37 km. Dzięki wmontowanym drabinką i łańcuchom jest stosunkowo łatwa do przejścia. Aby móc zwiedzać jaskinie potrzebujemy latarkę i dobrą kondycję, bowiem Smocza Jama jest ciemna i kręta. Zimą jaskinia bywa oblodzona co może utrudniać jej zwiedzanie.

Poza licznymi jaskiniami, Dolina Kościeliska jest też ciekawym i częstym miejscem spacerów po części naziemnej. Wygodna droga prowadząca praktycznie przez całą długość doliny zachęca do spacerów. Na końcu znajduje się schronisko górskie “Ornak”, gdzie można odpocząć, coś zjeść lub wypić i udać się w drogę powrotną.