Zakopane atrakcje - co warto zobaczyć

Wybierając się na urlop w góry myślimy o wypoczynku, podziwianiu krajobrazu i wędrówkach górskimi szlakami. Bo gdzie, jak nie w górach, można odpocząć, znaleźć ciszę i widoki zapierające dech w piersiach. Na długie spacery najlepiej jest wybrać jedną z górskich dolin. W Polsce do najpopularniejszych dolin zalicza się Dolinę Chochołowską , Dolinę Kościeliską i Dolinę Pięciu Stawów Polskich. Dolina Chochołowska to najdłuższa dolina po polskiej stronie Tatr.

Dolina Chochołowska

Ta leżąca w Tatrach Zachodnich Dolina ma około 10 kilometrów i liczne rozgałęzienia. Spacerując Doliną Chochołowską na jej rozległych obszarach spotkać można pasące się stada owiec. Wiosną na wszystkich jej polanach masową kwitną krakusy i cała dolina zamienia się w ukwieconą łąkę. Na widnokręgu rysują się liczne szałasy pasterskie, które objęte są ochroną. Urok tej rozłożystej doliny to ogromne hale i polany z owcami pasterzami i psami pasterskimi. To rzadki widok, który spotkać można tylko w nielicznych miejscach. Do tego szałasy, bacówki i zabytkowa kapliczka wykorzystana podczas kręcenia „Janosika” sprawiają, że spacer Doliną Chochołowską staje się jakby wyprawą w przeszłość.

Dolina Kościeliska

Warto tez wybrać się na spacer do Doliny Kościeliskiej. Jest to druga co do wielkości tatrzańska dolina, która uchodzi jednocześnie za najpiękniejszą polską dolinę. Jej popularność potwierdzają tłumy turystów, którym spotkać można na jej terenie. Turystów przyciągają w to miejsce ciekawe formy skalne i ich tajemnicze nazwy w rodzaju :Zbójnicki Stół, Zbójnickie Okna, Czy Zbójnickie Turnie. Nazwy te świadczą o zbójnickiej historii tego regionu. Tajemniczości i uroku dodają dolinie nie tylko ciekawe formy skalne w postaci zwężeń, ale również liczne jaskinie, z których niektóre udostępnione są zwiedzającym. Najpopularniejsze wśród nich to Jaskinia Mroźna, Mylna i Raptawicka.

Skalne zwężenia, jak również jaskinie mają swoje legendy, które dodają temu miejscu mrocznej tajemniczości. Dolina Kościeliska posiada wiele bocznych odgałęzień, część z nich nie jest udostępniona zwiedzającym. Doliną Kościeliską przebiegają liczne szlaki turystyczne, które przemierzają turyści udający się w dalsze partię gór. Spacer Doliną Kościeliską to możliwość zobaczenia ciekawych form skalnych i tajemniczych jaskiń i poznania z bliska bogatej historii tych terenów.

Dolina Pięciu Stawów

Nieco inny charakter ma Dolina Pięciu Stawów Polskich. Stanowi ona bowiem wysoko położony wielki cyrk lodowcowy z kilkoma odnogami bocznymi. W dolinie znajduje się szereg jezior w tym największe z nich :Wielki, Czarny, Przedni, Zadni i Wole Oko. Dolina tłumnie odwiedzana jest przez turystów. Prowadzą tędy szlaki na Zawrat, Kozią Przełęcz, Kozi Wierch i Krzyżne. Spacer Doliną Pięciu Stawów Polskich to możliwość podziwiania wspaniałych widoków wysokich szczytów i czystych górskich jezior.

Dolina Gąsienicowa

Nieco zbliżony charakter ma też Dolina Gąsienicowa, która leży na pograniczu Tatr Wysokich i Zachodnich. Możemy z niej podziwiać szczyty Świnicy, Kościelca, czy Żółtej Turni. W Dolinie Gąsienicowej znajduje się aż 21 jezior położonych na różnych wysokościach. Największe z nich to Czarny Staw Gąsienicowy, Zmarzły Staw, czy Zielony Staw. Natomiast niektóre z występujących tu stawów są tak małe, iż zdarza się, że wysychają. To dzięki obecności dużej liczby jezior i stawów dolina nazywana bywa również Doliną Stawów Gąsienicowych.

Spacer dolinami to możliwość obcowania z górską przyrodą, wspaniałe widoki wysokich szczytów, rozłożystych polan, oraz sposobność przejrzenia się w czystym górskim jeziorze.

Położone w Tatrach Wysokich, na granicy polsko-słowackiej Rysy należą do jednych z najwyższych tatrzańskich szczytów. Rysy posiadają trzy wierzchołki, najwyższy z nich o wysokości 2 503 m n. p. m. w całości leży po stronie słowackiej. Północny wierzchołek szczytu położony na wysokości 2 499 m n. p. m. jest jednocześnie najwyżej położonym punktem Polski. Zaś najniższy wierzchołek o wysokości 2 473 m n. p. m. znajduje się również na terytorium Słowacji. Obecnie Rysy należą do najczęściej odwiedzanych szczytów tatrzańskich. Swą dużą popularność wśród turystów Rysy zawdzięczają swej niezwykłej panoramie. Przy sprzyjającej aurze z ich wierzchołka zobaczyć można 100 szczytów, a nawet położony o 90 kilometrów dalej Kraków.

Historia zdobywania szczytu

Szczyt należy do Korony Gór Polskich a jego nazwa pochodzi od żlebu biegnącego spod wierzchołka. Pierwszy raz w okresie letnim szczyt ten został zdobyty przez Eduarda Blasy 30 lipca 1840 roku. Zima po raz pierwszy Rysy zostały zdobyte w roku 1884 przez Teodora Wundta.

W latach 1913-1914 Rysy zostały zdobyte przez samego Włodzimierza Lenina. Choć niektórzy wątpią w jego wejście na szczyt, uhonorowano je pamiątkową tablicą, która wielokrotnie była niszczona. Również na pamiątka pierwszego zdobycia szczytu w roku 1880 wmurowano w jeden z wierzchołków pamiątkową tablicę, która niedługo potem też została zniszczona.

Szlak na Rysy od strony Morskiego Oka

Na wierzchołek Rysów prowadzą dwa szlaki turystyczne. Od strony polskiej czerwony szlak od Schroniska nad Morskim Okiem a od strony słowackiej szlak niebieski od Schroniska nad Popradzkim Stawem, Doliną Mięguszowiecką. Czerwony szlak od strony polskiej jest zdecydowanie trudniejszy i aby go pokonać trzeba być dobrze kondycyjnie przygotowanym. Średnie nachylenie szlaku wynosi bowiem około 30stopni.

Wycieczka na Rysy od strony polskiej rozpoczyna się w Palenicy Białczańskiej, skąd trzeba pokonać 9 kilometrowy odcinek drogą asfaltową do Morskiego Oka. Po drodze mijamy słynne Wodogrzmoty Mickiewicza. Po dojściu nad Morskie Oko obchodzimy jezioro, by na jego przeciwległym brzegu rozpocząć podejście nad Czarny Staw pod Rysami. Znad Czarnego Stawu widzimy już wznoszący się zakosami stromo w górę szlak na Rysy. Po drodze towarzyszy wspaniały widok na Morskie Oko, Czarny Staw, Wspinaczka na szczyt w wielu miejscach wspomagana jest dzięki zamocowanym łańcuchom. Na szczycie Rysów rozciąga się widok na najważniejsze szczyty tatrzańskie z Gerlachem, Łomnicą i Wysoką.

Szlak na Rysy przez Dolinę Mięguszowiecką - Słowacja

Niebieski szlak na Rysy przez Dolinę Mięguszowiecką od strony słowackiej jest zdecydowanie łatwiejszy do pokonania. Krótsza droga i mniejsze wysokości do pokonania to duże ułatwienie w zdobyciu szczytu. Szlak czynny jest od czerwca do listopada. Ograniczenia te wynikają z ochrony przyrody niebezpieczeństwa lawinowego. Wycieczkę na Rysy od strony słowackiej możemy rozpocząć od schroniska znajdującego się przy Jeziorze Popradzkim i dalej malowniczą Doliną Mięguszowiecką w kierunku schroniska Chata pod Rysami. Szlak prowadzi wśród limb, świerków i kosodrzewiny, których korzenie oplatają skały i głazy, a wędrówce towarzyszy dodatkowo szum Zmarzłego Potoku.

Trasa nie jest zbyt trudna technicznie i tylko w jednym miejscu ubezpieczona jest łańcuchami i klamrami. Dalej szlak prowadzi w stronę Żabiej Doliny, która jest jedną z ładniejszych dolin w Tatrach Słowackich. Jej nazwa pochodzi od glonów porastających tutejsze skały. Znajdują się tutaj trzy stawy Duży Żabi Staw, Mały Żabi Staw i Wyżni Żabi Staw. Piękny widok na Żabie Stawy, do których spływają liczne wodospady towarzyszy turystom aż pod same Rysy.

Chata pod Rysami

Schronisko Chata pod Rysami jest najwyżej położonym schroniskiem w Tatrach. Przed tym kamiennym budynkiem są ponoć odciski samego Lenina, który wędrował tędy na tatrzański szczyt. Droga dalej do Przełęczy Waga to wspinaczka wysokimi, surowymi skałami pokrytymi płatami śniegu. Na tym etapie trzeba zachować szczególną ostrożność, gdyż łatwo jest się poślizgnąć. Przełęcz Waga znajduje się na wysokości 2 337 m, a widok stąd zapiera dech w piersiach. Otwiera się bowiem przed nami widok na wysokie szczyty, strome przepaście i urokliwe stawy. Stąd już niedaleka droga na same Rysy. Panorama ze szczytu wynagradza wszystkie trudy i niedogodności wędrówki.

Wycieczka na Rysy obfituje w mocne wrażenia i wspaniałe widoki. Chociaż na szczyt prowadzą znakowane i ubezpieczone szlak, wspinaczka stanowi poważną wyprawę turystyczną, do której należy się odpowiednio kondycyjnie przygotować. Widok z wierzchołka Rysów na sto szczytów, doliny, jeziora i stawy wywiera wrażenie, które na długo pozostaje w pamięci turystów. Fakt, że szlak na Rysy jest jednym z najczęściej uczęszczanym w Tatrach świadczy, że warto pokonać tę trasę i obejrzeć Tatry z wierzchołka najwyższego polskiego szczytu.

Galeria Sztuki Włodzimierza i Jerzego Kulczyckich mieści się klasycystycznym pałacyku, przy ulicy Koziniec 8, wybudowanym we wczesnych latach międzywojennych przez rodzinę Koziańskich. Po II wojnie światowej dom został wykupiony przez Urząd Rady Ministrów i stał się rządowym domem wypoczynkowym. W roku 1981 władze przekazały budynek Muzeum Tatrzańskiemu z przeznaczeniem go na Galerię Kobierców Wschodnich.

Słynna kolekcja kobierców ofiarowana zastała przez wdowę po Jerzym Kulczyckim, Annę Piotrowicz - Kulczycką. Początki kolekcji sięgają oku 1906 wtedy to Włodzimierz Kulczycki nabył pierwsze okazy. W okresie międzywojennym kolekcja była już kilkakrotnie prezentowana na różnych wystawach. Jerzy Kulczycki przejął następnie zamiłowania kolekcjonerskie po ojcu i przez kolejne lata pomnażał zbiór o kolejne egzemplarze. W okresie wojny kolekcja przechowywana była pod podłogą w domu państwa Kulczyckich.

Z czasem część kolekcji została sprzedana do Krakowa na Wawel, a reszta trafiła na Podhale. Tam po raz pierwszy została wystawiona w roku 1978 w biurze Wystaw Artystycznych. W Galerii Sztuki Włodzimierza i Jerzego Kulczyckich kolekcja prezentowana jest publiczności co roku w okresie letnim. Kolekcja obejmuje 65 obiektów, są to kobierce i tkaniny pochodzące z z różnych obszarów Azji Mniejszej, Azji środkowej, Iranu i Kaukazu. Kolekcja kobierców zachwyca subtelnością i harmonią kolorów oraz bogactwem i symboliką ornamentyki.

Drugim cennym zbiorem wystawianym w galerii są obrazy i grafiki współczesnego artysty Marka Żuławskiego. Poza tym galeria prowadzi wystawy zbiorów etnograficznych i przyrodniczych oraz poświęconych historii narciarstwa, oraz cykle tematyczne jak: „Pejzaż Tatrzański”, „Tatry i Podhale w akwareli”.

Galeria Kulczyckich prezentuje też edycje wystaw organizowanych przez Muzea Narodowe w Warszawie i Krakowie. W 1997 roku z okazji wizyty w Zakopanem Papieża Jana Pawła II galeria zorganizowała wystawę starego malarstwa na szkle ze zbiorów Muzeum Tatrzańskiego.