Zakopane atrakcje - co warto zobaczyć

Droga pod Reglami to ścieżka spacerowa prowadząca u podłuża zalesionych wzniesień, na przedgórzu Tatr Zachodnich. Regle to w góralskiej gwarze pasma niezbyt wysokich wzgórz, które stanowią jak gdyby swoisty przedsionek do prawdziwych wysokich szczytów. Droga pod Reglami wiedzie od Księżycówki w Zakopanem do Siwej Polany leżącej u wejścia do Doliny Chochołowskiej. “Księżycówka” to jednen z najstarszych budynków w Zakopanem, mieści się tu dom wypoczynkowy dla księżya w 1997 mieściła się tu rezydencja Papieża Jana Pawła II podczas jego pobytu w Zakopanem (zapis z pobytu Ojca Świętego) .

Szlak przebiega u stóp reglowych wzniesień - Krokwi, Sarniej Skały i Łysanki i stąd też pochodzi jego nazwa. Szlak przebiega na wysokości 900 - 940 m. n.p.m. skrajem parku narodowego. Wzgórza przedzielone są głębokimi dolinami wyżłobionymi przez płynące z gór potoki. Dawniej droga nazywana była Żelazną Drogą ponieważ stanowiła połączenie dwóch ośrodków hutniczych w Kuźnicach i Dolinie Chochołowskiej. Były tędy przewożone rudy węgła, materiał drzewny i inne półfabrykaty.

Spacer Drogą pod Reglami

Obecnie droga pełni funkcję deptaku i dozwolony jest tu tylko ruch pieszy i rowerowy. Przejście całego szlaku zajmuje około 3 godziny. Droga pod Reglami nie leży w obszarze Tatrzańskiego Parku Narodowego i jest wolna od opłat za wstęp. Spacer drogą pod Reglami obfituje w urocze widoki na dolinę zakopiańską i pasmo Gubałówki. Roztaczają się stąd widoki na Zakopane i Pogórze Spisko - Gubałowskie. Szlak w znacznym stopniu biegnie obrzeżami Zakopanego i Kościeliska i łączy wyloty głównych tatrzańskich dolin reglowych: Doliny Bystrej, Doliny Białego, Doliny Małej Łąki i Doliny Kościeliskiej.

Spacer Drogą pod Reglami początkowo prowadzi lasem do nieczynnego już kamieniołomu. Zobaczyć tu można niezwykle ciekawe gatunki roślinności urwiskowej, charakterystyczne dla reglowych wzniesień. Dalej mijamy kompleks skoczni narciarskich z Wielką Krokwią i dalej polną ścieżką dochodzimy do Doliny Białego. Następnie mijamy leśniczówkę i dochodzimy do drewnianego wąskiego mostku nad potokiem Spadowiec. Potok ten wypływa z Doliny Spadowiec, która nie jest udostępniona zwiedzającym.

Wejścia do dolin tatrzańskich

Spacerując dalej Drogą pod Reglami docieramy do wylotu Doliny Strążyskiej i dalej do rozległej polany Buńdówki. Dalej szlak prowadzi skrajem polany Buńdówki, mija po drodze kilka potoków i biegnie do wylotu Doliny za Bramką. Dalej Droga pod Reglami wiedzie wśród wiejskich zabudowań równolegle do szosy łączącej Zakopane z Kościeliskiem. Mijamy po drodze wylot Doliny Małej Łąki i ośrodek dla lotników na Groniku. Dalej skrajem Doliny Nędzówka dochodzimy do wylotu Doliny Staników Żleb i szosą schodzimy do Doliny Kościeliskiej. Dalej wśród uroczych reglowych wzniesień z widokiem na porośnięte drzewami zbocza wzgórz docieramy do Siwej Polany leżącej u wejścia do Doliny Chochołowskiej.

Droga pod Reglami to łatwy i niezwykle popularny wśród turystów szlak spacerowy. Wędrując tym szlakiem mamy możliwość podziwiania szczytów reglowych i mijamy szumiące górskie potoki. Bajkowy klimat panuje tu zwłaszcza jesienią, kiedy to podziwiać można kolorowe plamy na zmieniających odcienie bukowych liściach.

Spacer Drogą pod Reglami łączy w sobie przyjemność wędrowania górskim szlakiem w otoczeniu urokliwych reglowych wzniesień z możliwością zerknięcia na najpiękniejsze tatrzańskie doliny. To połączenie pagórków i dolin stwarza niezwykły klimat, dlatego też Droga pod Reglami jest tak popularna wśród turystów, którzy chętnie wybierają spacer tym uroczym szlakiem.

Najłatwiejszym i jednocześnie bardzo przyjemnym sposobem poznania Zakopanego, jest wybranie się na spacer. Miasto z uwagi na swoją lokalizację jest położone wzdłuż tzn. jest zdecydowanie dłuższe niż szerokie. Z jednej strony ogranicza je masyw ze szczytem na Gubałówce a z drugiej Giewontem. Właściwie te dwa szczyty górskie widoczne są z każdego miejsca w Zakopanem. Głowna oś miasta to ulica Kasprowicza biegnąca od Poronina i ulica Kościeliska i Krzeptówki leżące po drugiej stronie centrum Zakopanego. Kościeliska i Krzeptówki to najstarsze ulice Zakopanego i od nich warto zacząć nasz spacer.

Ulica Kościeliska

Ulica Kościeliska rozpoczyna się przy przejściu z Krupówek na targowisko pod Gubałówką, położona wzdłuż potoku Cicha Woda jest najstarszą ulicą Zakopanego. Po obu jej stronach znajduje się wiele zabytkowych obiektów, powstałych w trakcie rozwoju miasta. Na początku XIX wieku, kiedy jeszcze nie istniały Krupówki wybudowano tu pierwszy kościół i cmentarz, sklep oraz karczmę i hotel.

Stary Kościół i Cmentarz

Pierwszym znanym miejscem na ulicy Kościeliskiej jest Stary Kościół wraz z położonym obok Cmentarzem przy Pęksowym Brzyzku. Kościół wybudowany 1847 roku z inicjatywy rodziny Homolacsów pod wezwaniem fundatorki Klementyny. Nie jest to żadna gigantyczna budowla, nie ma tu ozdobnych złoceń, prosty drewniany kościółek. Na cmentarzu zwanym również Cmentarzem Zasłużonych pochowane są osoby, które przysłużyły się do rozwoju kultury w Zakopanem i na Podhalu. Stary Kościół i Cmentarz na Pęksowym Brzyzku jest miejsce gdzie warto zatrzymać się na dłużą chwilę i obejrzeć to historyczne dla Zakopanego miejsce.

Karczma u Wnuka

Pod numerem 8 przy Kościeliskiej mieści się karczma u Wnuka. Dom prawdopodobnie pochodzi z 1850 roku i został zbudowany przez Józefa Krzeptowskiego. Mieściła się tu pierwsza karczma oraz sklep w Zakopanem, mieściła się tu też biblioteka wraz z czytelnią gazet oraz pierwsze kasyno Towarzystwa Tatrzańskiego. Od 1907 roku działa w chacie restauracja założona przez Jana Wnuka, który ożenił się z wnuczką pierwszego właściciela chałupy - Józefą Krzeptowską.

Dzisiaj w restauracji u Wnuka serwowane są dania kuchni regionalnej. Dzisiejsze menu górali nie odbiega specjalnie od polskiej normy, jednak w przeszłości było ono skromniejsze - głównie potrawy z mąki i kaszy oraz kwaśnica na gęsinie i oscypki. Od godziny 18 przygrywa na żywo kapela góralska, możemy jej posłuchać siedzą przy stolikach w ogródku, jedyny mankament to bliskość ulicy Kościeliskiej gdzie ruch jest spory.

Willa Koliba

Mieści się tu Muzeum Stylu Zakopiańskiego (filia Muzeum Tatrzańskiego) przy Kościeliskiej 18. Dom zaprojektowany przez Stanisława Witkiewicza i budowany w stylu Zakopiańskim. W czasie okupacji hitlerowskiej w wilii stacjonował Hitlerjugend. Na piętrze willi mieszczą się zbiory z kolekcji etnograficznej zgromadzone przez Zygmunta Gnatowskiego - meble, sprzęty domowe oraz drobiazgi - projektowane przez Witkiewicza. Znajdują się tu też trzy jego portrety namalowane przez Jacka Malczewskiego. Muzeum mieszczące się w willi Koliba można zwiedzać od środy do soboty w godz. 9:00 - 17:00 i niedzielę 9:00 - 15:00 bilet normalny 7,00 zł, bilet ulgowy 5,50 zł.

Wzdłuż ulicy Kościeliskie mieści się też sporo innych starych chat budowanych pod koniec XIX wieku. Są to głównie chaty rodziny Gąsieniców (Walczaków - nr 26, Sobczaków nr - 42), która należy do najstarszych góralskich rodzin - byli oni właścicielami gruntów przy Kościeliskiej oraz potoku Młyniska. Mieści się tu też budynek Liceum Plastycznego - nr 35, oraz pracownia lutnicza rodziny Mardułów - nr 44. Warto też skręcić w Drogę do Rojów mieści się chałupa Gąsieniców - Sobczaków należąca do Muzeum Tatrzańskiego.

Ulica Krzeptówki

Krzeptówki to przedłużenie ulicy Skibówki, która jest dalszą częścią ulicy Kościeliskiej, jej koniec znajduje się na wylocie z Zakopanego. Dobra lokalizacja do wyjścia na szlaki górskie prowadzące doliną Małej Łąki oraz na Czerwone Wierchy. Jest może mniej znana niż Kościeliska jednak i tu znajdziemy ciekawe miejsca do obejrzenia.

Sanktuarium Matki Boskiej Fatimskiej

Jednym z najczęściej odwiedzanych miejsc na Krzeptówkach jest Sanktuarium Matki Boskiej Fatimskiej. Wybudowane w latach 1987 – 1992 jako wotum za ocalenie Papieża z zamachu w 1981 roku. Miejscem kultu stało się od roku 1961, kiedy Pallotyni otrzymali od Stefana Wyszyńskiego figurę Matki Boskiej z Fatimy. Figurka została ukoronowana przez Papieża Jana Pawła II, w Rzymie dokąd zawieźli ją górale w 1987 roku. Mieści się w sąsiadującej z kościołem Kaplicy. Przed kościołem wznosi się pomnik Jana Pawła II i replika krzyża z Giewontu. Na tyłach Sanktuarium znajduje się park, do którego przeniesiono ołtarz spod Wielkiej Krokwi, gdzie Jan Paweł II odprawiał nabożeństwo w 1997 roku.

Chata Sabały

Na ulicy Krzeptówki 17 na starych Krzeptówkach mieści się zabytkowa chata góralska Jana Krzeptowskiego zwanego Sabałą. Urodził się w 1809 roku jako Jan Gąsienica zmienił je na przydomek, który zaczęto używać w jego rodzinie. Chata jest własnością prywatną, jednak udostępniana jest dla zwiedzających. Mieści się tu małe muzeum, którego eksponatami są elementy wyposażenia należące do rodziny Sabały. Chata Sabały to przykład najstarszego budownictwa góralskiego.

Spacer ulicami Kościeliską i Krzeptówki to możliwość zobaczenia najstarszych zabudowań znajdujących się w Zakopanem. Przy tych ulicach rozwijało się Zakopane, tu mieściły się pierwsze budynki mieszkalne oraz sklep, karczma i kościół. Spacer tymi ulicami pozwoli nam zobaczyć historyczne dla Zakopanego miejsca.

Miejska Galeria Sztuki w Zakopanem przy ul Krupówki 41, powstała w miejscu dawnej galerii Biura Wystaw Artystycznych. Wystawy Miejskiej Galerii Sztuki im. Władysława Zamoyskiego można oglądać od wtorku do piątku w godzinach 10-17, a weekendy i święta od 10 do 14. Budynek galerii nosi nazwę „Bazar Polski”, został wzniesiony w 1911 roku przez Władysława hr Zamoyskiego i od początku służył jako miejsce wystaw sztuki. Na początku organizacją wystaw zajmowało się Towarzystwo „Sztuka Podhalańska”, które prezentowało prace wybitnych polskich artystów takich jak: Stanisław Ignacy Witkiewicz, Xawery Dunikowski, Julian Fałat czy August Zamoyski.

Działalność wystawienniczą wznowiono po zakończeniu II wojny światowej. 1 stycznia 2001 roku utworzono w tym miejscu Miejską Galerię Sztuki, a rok później nadano Galerii imię Władysława Zamoyskiego. Galeria prezentuje współczesną profesjonalną plastykę polską, prezentowane są tutaj zbiorowe i indywidualne wystawy najsłynniejszych polskich artystów. Obecnie galeria może poszczycić się bogatą kolekcją dzieł sztuki takich artystów jak: Barbara Gawdzik Brzozowska, Matra Gąsienica Szostak, Władysław Hasior, Stanisław Kuskowski, Ryszard Otręba, Stanisław Rodziński i inni.

W galerii organizowane są spotkania autorskie i pokazy filmów o sztuce, oraz wieczory poezji. Ponadto Galeria Miejska wraz z Muzeum Karola Szymanowskiego i Towarzystwem Muzycznym im. Karola Szymanowskiego organizuje kameralne i okolicznościowe koncerty. Galeria jest również wydawcą katalogów i druków ulotnych. Miejska Galeria w Zakopanem słynie z organizowania cyklicznych imprez.

Odbywają się tu m. in. ogólnopolskie targi sztuki współczesnej, coroczne „Salony Marcowe”, oraz wystawy artystów zakopiańskich „Artyści Zakopiańscy”, które dzielą się na dwa główne cykle. Cykl pierwszy prezentuje rzeźbę i tkaninę artystyczną, zaś cykl drugi obejmuje malarstwo, grafikę i rysunek. Miejska Galeria Sztuki w Zakopanem jest również organizatorem cyklicznych warsztatów rysunku i malarstwa dla młodzieży.