Zakopane atrakcje - co warto zobaczyć

Spływ Dunajcem jest niewątpliwie jedną z największych atrakcji w Pieninach. Co roku korzystają z niej około sto tysięcy turystów nie tylko z Polski, lecz z całego świata. Nic dziwnego; takich widoków i przeżyć, jakich dostarcza spływ, próżno szukać gdzie indziej. Przełom Dunajca jest fenomenem natury i należy do najbardziej widowiskowych i najpiękniejszych tego typu zjawisk geologicznych w całej Europie. Przystań flisacka kiedyś znajdowała się w Czorsztynie, lecz w związku z budową zapory przeniesiono ją do Sromowiec Wyżnych - Kątów.

Z Zakopanego organizowane są wyjazdy busami turystycznymi. Koszt takiego wyjazdu to około 80 zł. W cenę mamy wliczony transport tam i z powrotem, przewodnika przy grupach powyżej 10 osób, koszt spływu oraz bilet wstępu do Pienińskiego Parku Narodowego. Bilet za sam spływ kosztuje 44 zł (dzieci 22 zł). Sezon trwa od 1. kwietnia do 31. października a spływy odbywają się codziennie z wyjątkiem święta Bożego Ciała oraz pierwszego dnia Świąt Wielkanocnych.

Etapy spływu Dunajcem

Trasa spływu ma długość 15 kilometrów i rozpoczyna się w Kątach. Wyprawa trwa, w zależności od stanu wody, od dwóch do trzech godzin.  Pierwszym odcinkiem jest Przełom Czorsztyński, na którym dno doliny sięga 300 metrów. Druga część spływu obejmuje strefę pomiędzy Niedzicą a Czerwonym Klasztorem i tu szerokość dna dochodzi nawet do 700 metrów. Trzecie odcinek zaczyna się w Sromowcach Niżnych a kończy w Szczawnicy i w tej części turyści mogą podziwiać najbardziej malownicze widoki. Na długości 9 kilometrów Dunajec tworzy trzy pętle i 7 ostrych zakrętów. W niektórych miejscach dolina jest bardzo zwężona a ściany przełomu maja płaska powierzchnię.

Gdzieniegdzie nurt jest bardzo wzburzony a spiętrzające się fale przelewają się w łożysku rzeki. W innych miejscach natomiast rzeka płynie bardzo spokojnie, wręcz leniwie. Potrzeba nie lada doświadczenia i wprawy, aby bezpiecznie przeprowadzić przebywających na tratwie turystów przez całą trasę spływu, toteż flisacy muszą przejść szereg szkoleń i zdać wiele egzaminów, aby móc pracować w tym zawodzie. W czasie spływu opowiadają oni turystom o Pieninach i zwracają uwagę na poszczególne miejsca, które znajdują się na trasie spływu.

Legenda o Janosiku

Można od nich usłyszeć także ciekawe legendy i podania, jak np. tę o legendarnym zbójniku Janosiku, który w miejscu przewężenia zwanym Zbójnickim Skokiem miał jakoby przeskoczyć Dunajec, unikając w ten sposób schwytania przez węgierskich żandarmów. Widoczne są tam nawet odciski kierpców Janosika, a przynajmniej tak twierdzą flisacy. W owym miejscu koryto rzeki jest szerokie na 12 metrów, i na tyleż metrów głębokie. Po drodze mija się również malownicze Trzy Korony oraz Siedem Mnichów.

Spływ kończy się w Krościenku, jednak można wysiąść z tratwy wcześniej, w Szczawnicy. O powstaniu Przełomu Dunajca z nich krążą ciekawe legendy. Jedna z nich mówi, że ujście Dunajca wyrąbał swoim mieczem król Bolesław Chrobry; inna podaje informacje o niejakim Ferkowiczu, ścigającym króla wężów, który to król podczas owej ucieczki wywrócił swym cielskiem wąwóz i w ten sposób wytyczył koryto rzece. Jest to jedynie niewielki procent spośród przepięknych i niesamowitych miejsc, które znajdują się na trasie spływu Dunajcem. Będąc w Pieninach po prosu trzeba się tam wybrać. Można też podziwiać widoki z góry, wchodząc na pobliską Sokolicę (747 m n.p.m.) ze Szczawnicy droga zajmuje 1:15h w górę a z Krościenka 1:40h. Pod szczytem Sokolnicy znajduje się znana sosna, która rośnie wczepiona w skałę nad przepaścią do przełomu Dunajca

W Polsce powoli nastaje wiosna, można zrzucić zimowe ubrania a słoneczko coraz mocniej przygrzewa. W samym Zakopanem też już nadszedł czas roztopów, choć śnieg jeszcze pada od czasu do czasu. Natomiast w Tatrach panują doskonałe warunki do uprawiania skitour-ów, leży około metra śniegu, temperatura z lekka na minusie no i raz słońce raz śnieg. Dodatkowo jest poza sezonem i ludzi raczej nie ma zbyt wielu a w górach, na nartach jeszcze mniej. Okres idealny na wypad w góry, choć skitour ma to do siebie, że raczej odbywa się z dala od uczęszczanych miejsc.

Czym jest skitour

Jak sama nazwa wskazuje to rodzaj narciarstwa, bardziej niż coś nowego jest to raczej powrót do korzeni. Do narciarstwa, które uprawiane było przed powstaniem wyciągów, kiedy na jazdę na nartach decydowało się niewiele osób, a stoki nie były zatłoczone. Więcej w tym wchodzenia pod górę, bo od tego zaczynamy. Do nart przyczepiamy foki (o potrzebnym sprzęcie w dalszej części) i rozpoczynamy wspinaczkę na wybrany wcześniej szczyt górski. To sport dla cierpliwych, lub bardziej dla osób, którzy lubią łazić po górach i obcować z naturą z dala od uczęszczanych szlaków.

Często skitour traktowany jest jednoznacznie z freeridem. Pozwolę sobie zacytować „Nie każdy freeridowiec jest skiturowcem, ale każdy skiturowiec jest freeriderem. W końcu po to kilka godzin wchodzimy, żeby potem fajnie zjechać, no nie?”. Freeride to rodzaj zjeżdzania (nie tylko na nartach), kojarzony głównie z wolnością i adrenaliną, skitour to jeszcze wielogodzinne wchodzenie pod górę. Jednak i tu i tu chodzi o wolność, przestrzeń i kontakt z dziką przyrodą.

Czego potrzebujemy do uprawiania skitour-u

• Narty - na początek mogą być, te którymi dysponujemy. Z czasem kiedy będziemy pewni, że ten rodzaj sportu nam odpowiada, możemy kupić narty właściwe. Można iść dwoma drogami, albo kupić narty skitour-owe, które przede wszystkim są lżejsze, albo narty do freeride-u, mają mocniejszą konstrukcę, ale są cięższe, co akurat jest dość istotne przy wchodzeniu pod górę.
• Wiązania - skitour-owe wiązania pozwalają na uwalnianie pięty podczas podejścia (mechanizm podobny do wiązań w biegówkach) i zablokować podczas zjazdu. Do jednych rodzajów wiązań wepniemy wszystkie rodzaje butów w przypadku wiązań Dynafit, będziemy musieli kupić specjalne buty pod te zapięcia.
• Buty - różni się tym od butów narciarskich, że jest bardziej miękki i umożliwia wygodniejsze poruszanie się. Każdy kto jeździ na nartach wie jak się chodzi w butach narciarskich. Buty do skitour-u powinny być przede wszystkim wygodne, w końcu będziemy w nich szli przez kilka godzin.
• Foki – to jeden z bardziej niezbędnych elementów podczas wchodzenia, zdejmowany przed jazdą. Kiedyś narty biegowe pokrywano lisim włosem, żeby ślizgały się jadąc do przodu i hamowały przy wjeżdzaniu pod górę. Obecnie jest to kawałek materiału pokryty „włosem” i spełnia tą samą funkcję, technologia idzie na przód.
• Kijki - mogą być narciarskie, choć zdecydowanie lepiej spełniają swoją funkcję teleskopowe, wydłużane przy podchodzeniu, skracane przy zjeżdzaniu. Najlepsze kijki skitour-owe mają możliwość chwycenia ich na samej górze oraz do 30 - 40 cm poniżej - przydaje się.
• Plecak - poza załadowaniem potrzebnych rzeczy powinnien mieć możliwość przypięcia nart, czyli posiadać tamy do nart. Jak już nie można wejść na nartach to trzeba iść „z buta” a z nartami w ręku pod stromą górę raczej ciężko.

Bezpieczeństwo podczas wycieczek skitour-owych

W związku z tym, że skitour odbywa się z dala od uczęszczanych miejsc, bezpieczeństwo uczestników wyprawy jest ważną kwestią. Pierwsza sprawa, to jeżeli nie mamy jeszcze doświadczenia to warto zabrać kogoś kto już pewnego doświadczenia nabrał. Pomoże nam ze sprzętem i wybierze optymalną trasę zjazdową.

Druga rzecz, obowiązkowa, to zestaw lawinowy, są to urządzenia, które emitują sygnały o określonej częstotliwości i potrafią je odbierać. W przypadku przysypania kogoś przez lawinę można go w miarę łatwo zlokalizować. Dalej sonda lawinowa, która pozwala precyzyjnie określić miejsce zasypanej osoby, oraz łopata do przkopywania śniegu.

Po zebraniu niezbędnego ekwipunku i wybraniu trasy pozostaje wybrać się w góry - pogoda na razie sprzyja. Dla tych, którzy chcą dowiedzieć się więcej na temat skitour-u, czy wyboru sprzętu polecam – forum skitour.

Drogę do Murowańca najlepiej rozpocząć w Kuźnicach, możemy tam dojść lub dojechać busem z dworca PKP. Cała trasa opisywanym szlakiem zajmie nam około 2:15h w kierunku Murowańca i 2h z powrotem. Idą w góry zimą nawet na dość prostych szlakach warto zabrać ze sobą dodatkowe ubranie, coś ciepłego do picia, czekoladę oraz kijki do chodzenie. Te ostatnie przydają się szczególnie przy zejściu, trasa może być momentami wyślizgana co przy schodzeniu może stanowić pewien problem.

Przed wybraniem się w góry warto też zadzwonić do TOPR (tel. +48 18 206 34 44) i zapytać o aktualny stan szlaku oraz pogodę i zostawić u gospodarza informacje gdzie się wybieramy. Wędrówkę rozpoczynamy niebieskim szlakiem z Kuźnic w kierunku szczytu Boczań (1 208 m n.p.m). Trasa wiedzie sosnowym lasem dość spokojnie pod górę. Po dojściu na Boczań (zakręt na szlaku o prawie 180 ) warto spojrzeć w prawo skąd rozciąga się wspaniały widok na Halę Kondratową i Giewont.

Idąc dalej w kierunku Wielkiej Królowej Kopy (1 531 m n.p.m.) możemy podziwiać widoki na Zakopane i okoliczne miasteczka - Murzasichle i Małe Ciche. Droga wiedzie grzbietem dwóch dolin. Po dojściu na Kopę jeden ze szlaków (niebieski) prowadzi dalej do schroniska Murowaniec a drugi (żółty) w Dolinę Jaworzynki - tędy będzie wiodła trasa powrotna. Do schroniska zostało około 30 minut drogi. Prowadzi ona dość mocno w dół i tu przydadzą się nam kijki.

Schronisko górskie Murowaniec

Schronisko powstało w latach 1921 - 25, rozbudowano je w latach 1950 - 52. Usytułowane w Dolinie Gąsienicowej na wysokości 1 505 m, dysponuje 108 miejscami noclegowymi w cenach od 30 do 45 zł za nocleg. Jest największym schroniskiem w Tatrach Polskich, mimo to w sezonie letnim a często i w zimowym brakuje tu miejsc. Jeżeli zamierzamy tam zostać na noc warto rezerwować nocleg z wyprzedzeniem.

Wokół schroniska na Hali Gąsienicowej stoją domki taterników wśród nich sławna „Betlejemka”. Schronisko jest doskonałą bazą wypadową w Tatry wysokie wraz z najtrudniejszym szlakiem - Orlą Percią.

Dolina Jaworzynki

Wracamy na początku tym samym fragmentem trasy co przyszliśmy dochodząc do przełęczy między kopami. Stąd odbijamy żółtym szlakiem prowadzącym w Dolinę Jaworzynki. Szlak początkowo jest bardziej stromy niż niebieski i trzeba uważać żeby się nie ześlizgnąć. Jest to jedna z piękniejszych tatrzańskich dolin, mimo tego jest dość rzadko uczęszczana. Droga w dół zajmie nam około 1:15h a wyjście szlaku znajduję się dokładnie w tym samym miejscu gdzie rozpoczynaliśmy szlakiem niebieskim.

Wycieczka do Murowańca zimą to dobry sposób na spędzenie czasu. Zajmie nam ona sporą część dnia a jeżeli postanowimy zjeść w schronisku obiad i odpocząć to możemy spędzić na niej cały dzień.